Owady – zazwyczaj ich nie lubimy, brzydzimy się ich, często wywołują u nas ataki lęku i paniki. Z pewnością nie można im odmówić tego, że zdominowały cały świat i są najliczniejszą grupę stworzeń żyjących na Ziemi. Przedstawiamy zaskakujące fakty z życia owadów.

10. Jad pszczeli może leczyć ludzi

Jedną z najważniejszych substancji czynnych w jadzie pszczelim jest melityna. Ten składający się z 26 aminokwasów peptyd ma zdolność niszczenia ścian komórkowych. Jak donoszą irlandzcy naukowcy, substancja ta jest skuteczna również w przypadku osłon bakterii. Tym samym melityna mogłaby stać się nieoceniona w walce medycyny z drobnoustrojami, wobec których antybiotyki przestały być już skuteczne. Kenneth Shea, badacz z Uniwersytetu Kalifornijskiego chce na podstawie melityny stworzyć środek no działaniu antybakteryjny, który nie byłby przy tym trujący dla ludzi.

9. Wojna mrówek

Niektóre gatunki gąsieniczników, których larwy pasożytują na innych owadach, używają „broni chemicznej”, żeby wywołać wśród mrówek „ wojnę domową”. Wydzielają substancje chemiczne, które wprowadzają mrówki w stan podniecenia, objawiający się wzajemną agresją. Owady powodują ten chaos, aby przedostać się do gniazda mrówek i złożyć w nim własne jaja. Użyte przez gąsieniczniki substancje przypominają tzw. feromony alarmowe wydzielane przez same mrówki, ale są od nich intensywniejsze – ich działanie utrzymuje się do 50 dni. Naukowcy planując wykorzystać je do walki z plagami mrówek.

8. Trzmiele i agresja

Wiele osób uważa, że trzmiele nie żądlą, ponieważ nie mają czym. Ale to nieprawda – robotnice trzmieli posiadają żądło, choć muszą poczuć się bardzo zagrożone, by go użyć. W przeciwieństwie do pszczół, które po użądleniu tracą żądło wraz z gruczołem jadowym, żądła trzmieli są pozbawione zadziorów, dzięki czemu po ukłuciu są wyjmowane z ciała napastnika. W rezultacie do jego ciała wnika mniej jadu. Trzmiele nie są agresywne, a zaniepokojone najpierw ostrzegają napastnika głośnym brzęczeniem. Dlatego do powodowanych przez nie użądleń dochodzi znacznie rzadziej niż w przypadku os czy pszczół.

7. Szerszenie żądlą bez powodu?

W gruncie rzeczy szerszenie są nastawione pokojowo, ale niekiedy atakują ludzi bez ostrzeżenia. Okazało się, że takie agresywne zachowanie mogą wywołać substancje zapachowe występujące w kosmetykach oraz perfumach. Składniki te zbliżone są do feromonów alarmowych, które dla owadów stanowią ostrzeżenie przed niebezpieczeństwem i wywołują agresję, będącą reakcję obronną na atak. Naukowcy z Uniwersytetu w Tokio odkryli ponadto, że główny wyzwalacz chemicznego alarmu szerszeni wykorzystywany jest nie tylko w przemyśle kosmetycznym, ale również jako aromat do artykułów spożywczych.

6. Pszczoła zabójca

To afrykańska pszczoła miodna, nazywana również „pszczołą zabójcą”. Została sprowadzona do pasiek w Brazylii, ale część rojów uciekła, rozprzestrzeniając się na tropikalnych i subtropikalnych obszarach obu Ameryk. Insekty te są zdecydowanie bardziej agresywne od swoich europejskich kuzynek – gdy czują się zaniepokojone, atakują całym rojem. Największe niebezpieczeństwo grozi nam wtedy, gdy wokół panuje hałas. Szacuje się, że w ciągu 50 lat na skutek ataku „pszczół zabójców” w obu Amerykach zmarło ponad tysiąc osób. W krótkim czasie można zostać ukąszonym ponad 1000 razy – a taka dawka jest śmiertelna dla dorosłego człowieka.

5. Owady mają wpływ na klimat

Owady mają znacznie większy wpływ na klimat niż człowiek. Jeden termit produkuje do 0.59 mikrogramów metanu dziennie – a są ich biliardy. Eksperci przypuszczają, że uwalniające gazy termity produkują nawet 30 procent metanu obecnego w atmosferze. Szacuje się, że wszystkie owady na świecie wytwarzają rocznie kilkadziesiąt milionów ton tego gazu cieplarnianego – dużo bardziej niebezpiecznego dla klimatu niż dwutlenek węgla.

4. Owady najliczniejszą grupą zwierząt

Owady są prawie wszędzie, opanowały niemal każdy zakątek świata. Ich liczba przerasta wszelkie wyobrażenia: na naszej planecie żyje 10 tryliardów pełzających bądź latających insektów. Czy to liczba przybliżona? Tak. Czy jest również zawyżona? Raczej nie. Jedna kolonia termitów może pomieścić ponad milion osobników, a roje szarańczy liczą nawet miliard owadów. Dotychczas opisano około miliona gatunków owadów – to więcej, niż liczy pozostała część świata zwierzęcego razem wzięta. Owady stanowią ¾ stworzeń żyjących Ziemi.

3. Mrówki i droga do domu

W drodze do źródła pożywienia i z powrotem do gniazda mrówki pustynne liczą swoje kroki. Skąd to wiadomo? W ramach doświadczenia zespół badaczy dokonał modyfikacji ich odnóży. Rezultat: wracające z poszukiwania pożywienia mrówki ze sztucznie przedłużonymi odnóżami, a tym samym wykonujące dłuższe kroki, minęły gniazdo. Natomiast mrówki, którym skrócono odnóża zaczęły, go szukać zbyt wcześnie. W obliczaniu odległości pomaga im „wbudowany licznik kroków”.

2. Małe owady

Owady zamiast kości mają chitynowy pancerz, który stabilizuj ich ciało od zewnątrz. Muszą go jednak okresowo zrzucać, żeby móc rosnąć, a nowy pancerz twardnieje bardzo powoli. Co więcej, jest on dość ciężki, co ogranicza rozmiary owadów. Dlatego na Marsie lub Merkurym – planetach ze słabszą grawitacją to karaluchy mogłyby urosnąć nawet do rozmiarów psa.

1. Mole lubią czekoladę

Mole odzieżowe upodobały sobie naszego ubrania, ale ich kuzyn mklik mączny gustuje w artykułach spożywczych, w tym także czekoladzie. Larwy tego występującego praktycznie na całym świecie niewielkiego motyla z rodziny omacnicowatych z upodobaniem żywią się zawartością naszych spiżarni, potrafiąc przy tym dobrać się nawet do szczelnie zamkniętych zapasów. Jednak pozostające na diecie osoby, w których domach próżno szukać czekolady, wcale nie mogą spać spokojnie. Mklik mączny nie gardzi bowiem mąką, suszonymi owocami, orzeszkami, kaszą, makaronem, cukrem i ostrymi przyprawami.